روش نصب سقف عرشه فولادی

مراحل طراحی و اجرای سقف عرشه فولادی

مقدمه

سقف عرشه فولادی یک انتخاب کاربردی و اقتصادی در اجرای سقف سازه های فلزی و بتنی به شمار می آید. طراحی و اجرای سقف عرشه فولادی در یک پروژه ساختمانی مزایای بسیاری دارد. وزن سبک، سرعت اجرای بالا و مقاومت در برابر شرایط جوی از جمله ویژگی های بارز این نوع سقف محسوب می شود. از دیگر ویژگی های عرشه فولادی می توان به زیبایی ظاهری، قیمت مناسب و کنترل وزن در هنگام اجرای سقف عرشه فولادی اشاره کرد.

اجرا و نصب صحیح این نوع سقف موجب کاهش وزن اسکلت فولادی، کاهش وزن دال و صرفه جویی در مصرف بتن می شود. از مزایای به کار بردن این سقف در سازه ها می توان کاهش انتقال صدا و افزایش مقاومت در برابر زلزله را نام برد. این تکنیک در زمان ساخت پروژه صرفه جویی می کند؛ چرا که به کمک عرشه فولادی می توان همزمان بتن ریزی چند سقف را انجام داد. سقف عرشه فولادی بر اساس قوانین و آیین نامه های خاصی طراحی و نصب می شود.

 

 

عرشه فولادی در ساختمان های با کاربری صنعتی، تجاری، مسکونی، اداری استفاده می شود.

 

انواع عرشه ‌های فولادی

پیش از اجرای سقف عرشه فولادی لازم است نوع عرشه مورد استفاده تعیین شود. عرشه های فولادی بر اساس کاربرد به سه دسته معمولی، کامپوزیت و قالبی تقسیم می شوند. مجری سقف عرشه فولادی از عرشه معمولی در سازه هایی با سقف صاف یا با شیب کم استفاده می کند. از انواع عرشه فولادی معمولی می توان A (دندانه باریک)، B (دندانه پهن)، F (دندانه معمولی) و N (دندانه پهن و عمیق) را نام برد. عرشه فولادی کامپوزیت یک عرشه چین دار (دارای برجستگی و فرورفتگی های بیشتر) محسوب می شود. این ویژگی یک ساختار یکپارچه در عرشه فولادی و دال بتنی به وجود می آورد. از انواع عرشه های کامپوزیت می توان به SB و SBR (دندانه‌ معکوس SB) اشاره کرد.

اجرای سقف عرشه فولادی قالبی در مقایسه با عرشه های معمولی و کامپوزیت ساده تر است. این نوع عرشه طراحی خاصی دارد و به هنگام اجرا از قالب چوبی استفاده نمی شود. از انواع عرشه قالبی می توان S3،  TF 75و TF 150 را نام برد.

 

سقف عرشه فولادی همچون انواع سازه های دیگر از اجزای مختلفی تشکیل شده است.

 

بررسی اجزا و مراحل اجرای سقف عرشه فولادی

یکی از مراحل مهم در طراحی و اجرای سقف عرشه فولادی، به کار گیری اصولی اجزا و عناصر اصلی در ساخت این نوع سازه است. پیمانکار سقف عرشه فولادی به عنوان مجری پروژه، اجزای این نوع سازه را با رعایت اصول استاندارد و ضوابط آیین نامه آماده می کند. ورق فولادی گالوانیزه، گل میخ (برش گیر)، آرماتور، بتن و فلاشینگ از اجزای اصلی عرشه فولادی به شمار می آیند. در ادامه به بررسی مراحل و جزییات اجرای سقف عرشه فولادی خواهیم پرداخت.

اجرای این نوع سازه در چهار مرحله نصب ورق های فولادی، برش گیرها، آرماتوربندی و بتن ریزی انجام می شود.

1- نصب ورق های فولادی گالوانیزه

مهم ترین بخش در اجرای سقف عرشه فولادی، نصب ورق های گالوانیزه است. گالوانیزه این ورق ها توسط فلز روی و به روش فرمینگ انجام می شود. ورق گالوانیزه به دو شکل ذوزنقه ای و موج دار تولید می شود. ابعاد این ورق با توجه به نوع طراحی و طول دهانه های سقف متغیر است ولی ضخامت آن حدود 8/0 تا 1/2 میلی متر در نظر گرفته می شود. گالوانیزاسیون این ورق ها باید به طور کامل بر روی هر دو سطح انجام شود. همچنین پیش از مرحله نصب باید ضخامت ورق ها بر اساس تعداد طبقات و میزان بار وارد شده به سقف به طور دقیق اندازه گیری شود.

پخش ورق های فولادی بر روی اسکلت سازه

2- نحوه نصب گل میخ ها

نقش گل میخ در اجرای سقف عرشه فولادی، انتقال نیروی برشی از دال بتنی به تیرهای فرعی سازه است. این رویکرد به بالا بردن مقاومت و استقامت ورقه های فولادی کمک می کند. ارتفاع برش گیرها حداقل 40 میلی متر و قطر آن ها حداکثر 19 میلی متر تعریف شده است. گل میخ ها توسط دستگاه جوش به بال تیرهای فرعی سازه و ورق فولادی جوش داده می شوند. این کار باعث اتصال محکم و دائمی ورق ها به ستون ها می شود.

3- آرماتوربندی

آرماتوربندی در اجرای سقف عرشه فولادی با استفاده از انواع مختلفی از میلگرد انجام می شود. نوع میلگرد به کار رفته در این نوع سازه ها، به طراحی و اسکلت سازه بستگی دارد. هنگام آرماتوربندی، شبکه میلگردهای متصل به ورق گالوانیزه به برش گیرها متصل می شوند. این کار علاوه بر تقویت کردن سقف، تحمل تنش کششی سقف را بالا می برد و مانع از جمع شدن بتن می شود. در این مرحله اغلب از میلگردهای معمولی آجدار و یا انواع جدیدتر میلگرد استفاده می شود.

 

4- بتن ریزی

مرحله پایانی در اجرای سقف عرشه فولادی، بتن ریزی است. این کار به منظور پوشاندن ورق ها و آرماتور انجام می شود. بتن مورد استفاده در این نوع سازه تفاوتی با سقف های معمولی ندارد. بهتر است در این سازه ها بتن های سبک و با مقاومت فشاری مناسب به کار برده شود. انتخاب بتن اغلب با توجه به بار وارده به سقف صورت می گیرد. همچنین استفاده از بتن های دارای فیبر پلیمری و یا فولادی باعث سرعت بخشیدن به عملیات اجرا و نصب در این نوع سازه می شود. مزیت این نوع بتن ریزی حذف آرماتوربندی در بخشی از عرشه فولادی است. همچنین فلاشینگ به عنوان یکی از اجزای فرعی در این سازه، با نصب شدن در لبه عرشه، مانع بیرون ریختن بتن از سقف می شود. فلاشینگ ها ورقه های فلزی با ضخامت تقریبی 5 میلی متر هستند.

 

ضوابط و الزامات اجرای سقف عرشه فولادی

در مراحل اجرای سقف عرشه فولادی توجه به استانداردها و آیین نامه های نصب عرشه فولادی الزامی است. این آیین نامه ها شامل نکات و جزییات طراحی و اجرای این نوع سازه می باشد. تمام مراحل ساخت و نصب باید بر اساس ضوابط و دستورالعمل ها انجام شود. رعایت مشخصات ورق های فولادی بر اساس استاندارد ASTM و برابر با حداقل تنش 230 مگا پاسکال الزامی است.

رعایت مشخصات بتن سقف عرشه فولادی کامپوزیت بر اساس ضوابط AISC  برابر با حداقل 21 و حداکثر 70 مگا پاسکال در دال بتن آرمه الزامی است. ضوابط آرماتوربندی دال بتن آرمه مطابق با آیین نامه ACI 318-05 الزامی است و مقاومت تسلیم آرماتورها با توجه به ضوابط AISC نباید از 525 مگا پاسکال فراتر رود. رعایت اصول استاندارد طراحی گل میخ ها با توجه به مبحث دهم مقررات ملی ساختمان و یا ضوابط موجود در بخش 13 آیین نامه ASCE 7-05 الزامی است. رعایت آیین نامه های مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی الزامی است.

نکات مهم در اجرای سقف عرشه فولادی

• حداقل ارتفاع ورق فولادی عرشه نباید کمتر از 65 میلی متر باشد.
• حداقل عرض ورق‌ فولادی روی تیرهای اصلی و تیرهای فرعی لبه برابر با نصف بال تیر آهن و نباید کمتر از 50 میلی متر باشد.
• اتصال ورق ها بر روی تیرهای اصلی مجاز است و در این حالت باید دو عرشه متصل شونده به طول حداقل 50 میلی ‌متر به کار برده شود تا بر روی تیر اصلی سازه همپوشانی کامل داشته باشند.
• ضخامت دال بتنی در کنگره ورق های ذوزنقه ‌ای عرشه نباید کمتر از 50 میلی متر باشد.
• حداکثر ارتفاع ذوزنقه ها نباید بیشتر از 75 میلی متر باشد.
• پوشش بتن روی گل میخ ها نباید کمتر از 15 میلی متر باشد.
• حداقل ارتفاع گل میخ از بالای ورق ذوزنقه ‌ای نباید کمتر از 40 میلی ‌متر باشد.
• فواصل گل میخ در امتداد تیر تکیه گاهی نباید از 800 میلی ‌متر یا 8 برابر ضخامت دال تجاوز کند.

 

کلیات نصب و اجرای سقف عرشه فولادی 

اولین مرحله از نصب و اجرای سقف عرشه فولادی رول فرمینگ ورق ها مطابق با طراحی نقشه است. در مرحله بعد حمل و انتقال ورق ها بر روی اسکلت با استفاده از جرثقیل یا تاور انجام می شود. ورق ها با توجه به کد تخلیه روی نقشه، در محل مورد نظر تخلیه خواهند شد. پس از جابجایی ورق ها، مجری سقف عرشه فولادی بر اساس ضوابط و آیین نامه ها مراحل کار را ادامه می دهد. روش نصب عرشه فولادی باید به صورتی باشد که عرشه ها هنگام دپو دچار تغییر شکل نشوند. مرحله بعد، پخش عرشه ها با توجه شماره بندی نقشه بر روی اسکلت سازه است. سپس نصب گل میخ ها و جای گذاری میلگردها انجام می شود. در مرحله آخر، بتن ریزی روی سقف انجام می شود. ضخامت کم دال و هموار بودن سطح ورق های فولادی از مهم ترین عوامل موثر در یک بتن ریزی سریع و آسان به شمار می آیند.

 

سخن پایانی

یک روش متداول و کاربردی برای بام و سقف در ساختمان های با اسکلت بتنی و فلزی، اجرای سقف عرشه فولادی است. از مهم ترین ویژگی های ورق های فولادی مورد استفاده در این نوع سقف می توان به عایق صوتی و حرارتی، وزن سبک، مقاومت بالا و قیمت مناسب آن ها اشاره کرد.

استفاده از ورق های  فولادی گالوانیزه یکی از بهترین روش ها برای ساخت سقف در سازه های فلزی چند طبقه محسوب می شود. شایان ذکر است که جنس متریال به کار رفته در این سازه ها از جمله ورق عرشه و بتن نقش مهمی در مقاومت و طول عمر این نوع سازه دارد. کاهش ضخامت سقف، مقاومت در برابر حریق و آتش سوزی، نصب سریع و قابلیت تحمل تنش بالا از دیگر مزایای استفاده از این سیستم به شمار می آیند. در اجرای این نوع سازه، امکان بتن ریزی و سقف گذاری در تمام طبقات ساختمان به طور همزمان وجود دارد و این امر در کاهش هزینه ها و زمان اجرای پروژه تاثیرگذار است.